Mobbing w pracy - jak sobie z nim radzić?
Zaktualizowano: 3 wrz
Mobbing w pracy to niestety wciąż bolesny i powszechny problem, który dotyka wielu osób. W mojej praktyce bardzo często spotykam klientów, którzy zmagają się z tym toksycznym zjawiskiem. Zauważyłam, że ludzie gigantycznie boją się zgłaszać takie sytuacje - paraliżuje ich lęk przed utratą pracy, obawa, że nikt im nie uwierzy, poczucie winy, a także strach przed zemstą ze strony przełożonego lub stygmatyzacją w zespole. Przez długi czas wolą zaciskać zęby i cierpieć w milczeniu, co prowadzi do skrajnego wyczerpania psychicznego.
Tymczasem mobbing może przez wiele miesięcy pozostawać całkowicie niewidoczny dla otoczenia, w tym również dla wyższego kierownictwa czy działów HR. Czym dokładnie jest to zjawisko? Jakie zachowania w miejscu pracy możemy uznać za mobbing? Jak rozpoznać, że to właśnie my padliśmy jego ofiarą, i co zrobić, by skutecznie z nim walczyć? W tym artykule postaram się odpowiedzieć na te pytania i zaprezentować konkretne kroki, które pomogą Ci odzyskać poczucie bezpieczeństwa i sprawczości.
Czym jest mobbing?
Mobbing w pracy to uporczywe, długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika przez współpracowników, przełożonych, a czasami także inne osoby w organizacji. Zgodnie z definicją mobbingu, takie działania mogą mieć na celu poniżenie, ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Mobbing w miejscu pracy jest nieakceptowalnym zachowaniem, które nie tylko negatywnie wpływa na atmosferę w pracy, ale także może prowadzić do rozstroju zdrowia psychicznego i fizycznego pracownika.
Jakie zachowania mogą stanowić mobbing?
Mobbing oznacza całą paletę działań i zachowań wymierzonych w pracownika, których celem jest systematyczne niszczenie jego poczucia własnej wartości, kompetencji oraz izolowanie go od grupy. Przykłady mobbingu to m. in.:
Ciągłe, złośliwe wyśmiewanie, publiczne poniżanie lub podważanie autorytetu.
Przypisywanie winy za błędy innych osób lub celowe utrudnianie wykonywania obowiązków (np. stawianie nierealnych terminów).
Odrzucanie, ignorowanie, ostentacyjne milczenie lub wykluczanie z życia zespołu.
Stosowanie nieuzasadnionych, niemających pokrycia w rzeczywistości negatywnych ocen pracowniczych.
Celowe obniżanie szans na awans, odbieranie ważnych zadań i zastępowanie ich pracami poniżej kwalifikacji.
Jak rozpoznać mobbing?
Mobbing to nie pojedyncze incydenty, gorszy dzień szefa czy ostrzejsza wymiana zdań w biurze. Aby uznać daną sytuację za mobbing, kluczowe są dwa elementy: uporczywość oraz długotrwałość. Oznacza to, że zachowania o charakterze nękającym, zastraszającym czy ośmieszającym muszą powtarzać się regularnie przez dłuższy czas (w polskim prawie orzecznictwo wskazuje na okres co najmniej kilku miesięcy). Jeśli w Twoim miejscu pracy doświadczasz takich systemowych, powtarzalnych działań, które wywołują u Ciebie lęk i spadek samooceny, z dużą dozą pewności możesz podejrzewać, że jesteś ofiarą mobbingu.
Jakie kroki podjąć, gdy doświadczasz mobbingu?
Zachowaj dowody - Jeśli doświadczasz nękania, skrupulatnie zapisuj wszystkie incydenty w formie dziennika (z datami, godzinami, opisem zdarzenia i świadkami). Zabezpiecz korespondencję e-mailową, wiadomości z komunikatorów firmowych oraz notatki ze spotkań.
Przełam milczenie i zgłoś sprawę - Zgłoś mobbing odpowiednim organom w firmie (np. wyższemu przełożonemu lub działowi HR). Jeśli sytuacja nie ulega poprawie, masz pełne prawo rozważyć kontakt z Państwową Inspekcją Pracy lub skierować sprawę na drogę sądową do sądu pracy.
Wspieraj siebie emocjonalnie i zadbaj o zdrowie - Mobbing błyskawicznie wyniszcza organizm, wywołując bezsenność, stany lękowe czy depresję. Nie wstydź się skorzystać z profesjonalnej pomocy psychologa lub terapeuty, który pomoże Ci przetransformować traumatyczne emocje i odzyskać wewnętrzną siłę.
Jakie konsekwencje mobbingu?
Mobbing wywołuje katastrofalne skutki nie tylko dla pojedynczego pracownika, który traci zdrowie i motywację, ale także dla całej organizacji. W długofalowej perspektywie tolerowanie zachowań mobbingowych prowadzi do gigantycznego spadku efektywności, zniszczenia reputacji firmy na rynku, drastycznego wzrostu rotacji kadr oraz ogromnych kosztów związanych ze zwolnieniami lekarskimi i procesami sądowymi. Zdrowe środowisko pracy leży w interesie każdego mądrego pracodawcy.
Jakie działania podejmować, aby przeciwdziałać mobbingowi?
Każda firma powinna mieć politykę przeciwdziałania mobbingowi w pracy. Warto, aby pracodawca edukował swoich pracowników na temat mobbingu i jego skutków. Wspólna praca nad stworzeniem przyjaznego środowiska pracy i dbanie o relacje między pracownikami może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia mobbingu. Pracownicy powinni czuć się komfortowo zgłaszając przypadki mobbingu, wiedząc, że ich sprawa zostanie potraktowana poważnie.
Nie musisz walczyć z mobbingiem w pojedynkę - pomogę Ci odzyskać spokój
Zmagasz się z toksyczną atmosferą, czujesz, że mobbing w pracy niszczy Twoje zdrowie, i nie masz pojęcia, jakie kroki podjąć, by chronić swoje prawa? Nie pozwól, by lęk dłużej paraliżował Twoje działania.
Podczas indywidualnej konsultacji kariery w bezpiecznej, poufnej atmosferze przeanalizujemy Twoją sytuację, sprawdzimy, jak zabezpieczyć dowody, oraz wspólnie zaplanujemy strategię wyjścia z tego kryzysu - niezależnie czy będzie to zmiana pracy, interwencja prawna, czy odzyskanie pozycji w obecnej firmie. Masz pełne prawo do pracy w bezpiecznym, szanującym Cię środowisku.
O autorce
Zuzanna Kowalska - Konsultant kariery | Specjalista ds. CV | Ex-Rekruter
Jestem coachem kariery i ekspertką ds. CV z ponad 3-letnim doświadczeniem w obszarze doradztwa zawodowego i tworzenia dokumentów aplikacyjnych. Do tej pory pomogłam już ponad 1 500 klientom w napisaniu skutecznego CV, udanym przebranżowieniu oraz zdobyciu lepszej pracy.
Wcześniej przez 4 lata pracowałam w HR i rekrutacji dla różnorodnych organizacji. W tym czasie prowadziłam procesy rekrutacyjne na pełen przekrój stanowisk: od poziomów stażowych i juniorskich, przez role techniczne, operacyjne i sprzedażowe, aż po pozycje zarządcze. Dzięki temu doskonale wiem, jak myśli rekruter po drugiej stronie ekranu.
Na co dzień współpracuję z klientami z niemal każdej branży - w tym z tych najbardziej niszowych - pomagając im odnaleźć lepszą pracę lub zupełnie nowy kierunek zawodowy.
